Mannen hebben ook een bekkenbodem!
Net als voor vrouwen geldt ook voor mannen dat de bekkenbodemspieren goed moeten functioneren om goede controle te hebben over plassen en ontlasten. En ook bij seksualiteit spelen de bekkenbodemspieren een grote rol.

Op deze pagina leest u iets over specifieke problemen bij mannen in relatie met de bekkenbodemspieren. Een vergrote prostaat of een ontsteking van de prostaat waarbij plasproblemen optreden en of pijnklachten, kunnen tot gevolg hebben dat de bekkenbodemspieren te gespannen (overactief) raken. Ten gevolge van bijvoorbeeld een minder krachtige straal gaat de man persen om vlot te plassen, dit is geen goed plasgedrag op de langere termijn voor de blaas en bekkenbodemspieren.

U kunt zich ook wel voorstellen dat u anders gaat bewegen als u pijn heeft in de bekkenbodemregio. Dat u meer gespannen gaat zitten of staan vanwege die pijn. Dit heeft tot gevolg dat de bekkenbodemspieren te gespannen worden en dit kan de pijnklachten in stand houden terwijl bijvoorbeeld de ontsteking van de prostaat al lang opgelost is.

Plasklachten
Zeker 30% van de mannen boven de 50 jaar krijgt last van plasklachten. Deze plasklachten wijzen gelukkig meestal NIET op prostaatkanker, maar vaak wel op een goedaardige vergroting van de prostaat. Prostaatkanker openbaart zich namelijk meestal in de vorm van gezwellen in de prostaat die naar buiten groeien. Bij een goedaardige vergroting groeit de prostaat gelijkmatiger naar binnen en naar buiten. De prostaat omklemt de plasbuis en als de prostaat gaat groeien, kan deze de plasbuis steeds verder dichtdrukken.

Veelvoorkomende klachten zijn:

  • De urinestraal wordt minder krachtig en soms druppelt het maar wat
  • Het duurt even voordat de eerste plas komt
  •  Kort achter elkaar weer moeten plassen en weinig urine per plas
  •  Nadruppelen, ook nog wel eens een paar druppels in uw broek
  •  Het gevoel hebben dat de blaas niet leeg is na plassen (residugevoel)
  •  Soms een branderig gevoel tijdens het plassen
  •  Moeilijk de plas op kunnen houden, soms zelfs helemaal niet
  •  ’s Nachts enkele keren uit bed moeten om te plassen

Plasklachten duiden soms ook op prostaatpijn of een prostaatontsteking, maar kunnen ook door hele andere redenen veroorzaakt worden: vernauwing van de plasbuis, blaas-stenen ,verzwakte werking van de blaasspier of overactieve bekkenbodemspieren.

Urineverlies bij mannen heeft bijna altijd als oorzaak dat er iets met de prostaat aan de hand is. Meestal is dat een goedaardige vergroting van de prostaat. In extreme situaties kan de plasbuis door een goedaardige vergroting van de prostaat zodanig dichtgeknepen worden dat er een zogenaamde overloopblaas ontstaat. Dat is een overvolle blaas die nauwelijks nog geleegd kan worden en telkens een scheutje urine kwijtraakt wanneer de druk op de blaas iets toeneemt, zoals bij het opstaan uit een stoel, bij hoesten en dergelijke. Ook na een operatie wegens prostaatkanker kan urineverlies optreden.

Prostaatontsteking (prostatitis)
Dit is een ontsteking van de prostaat, veelal als gevolg van een bacteriële infectie. De prostaat is een klier die om de plasbuis heen ligt, vergelijkbaar met een appel waar het klokhuis uit is gehaald. Door de ontsteking zwelt de prostaat op en wordt de plasbuis dichtgedrukt. Hierdoor wordt plassen moeilijker en doet het meestal pijn als je plast.

Het is zaak om een prostaatontsteking snel te behandelen, anders kan zich een abces ontwikkelen in de prostaat. Daardoor kan de prostaat helemaal dichtgedrukt worden en is het niet meer mogelijk om te plassen. Er is een verschil tussen een acute prostaatontsteking en een chronische prostaatontsteking. Een acute prostaatontsteking treedt plotseling op en is kortdurend. Als de ontsteking langdurig is, is er spraken van een chronische prostaatontsteking.

Bij een acute prostaatontsteking is er vaak sprake van:
· plotselinge hoge koorts en koude rillingen
· hevige aandrang om te plassen
· moeilijker en pijnlijker plassen

Verder is er soms sprake van:
· een branderig en jeukend gevoel tijdens en vlak na het plassen
· bloed in de urine
· pijn onder in de rug
· pijn in het gebied tussen de balzak en de anus
· pijn in onderlichaam en liezen tijdens zaadlozingen

Bij een chronische ontsteking kunnen dezelfde klachten voorkomen, maar die zijn dan meestal minder heftig.

Prostatodynie (prostaatpijn)
Bij prostaatpijn kunt u pijn hebben in het gebied tussen balzak en endeldarm die o.a. naar de liezen en/of de geslachtsorganen kan uitstralen. Het kan een brandende, trekkende, zeurende of bijtende pijn zijn. Soms treden er problemen met plassen op. Deze klachten zijn niet continu aanwezig, maar vertonen vaak een golvend verloop. U heeft ook perioden waarin u geen klachten heeft. De pijn komt vooral voor bij kou, spanningen, nervositeit, alcoholgebruik, scherp gekruid eten en langdurig zitten.

Bij prostaatpijn is de prostaat niet door een bacterie ontstoken geraakt, maar slechts geïrriteerd en soms gezwollen. Mannen tussen 35 en 50 jaar hebben hier vaker last van dan ouderen of jongeren, maar de aandoening komt op alle leeftijden voor. Prostaatpijn is medisch gezien geen ernstige aandoening. Het is niet de voorloper van prostaatkanker, zoals sommige mannen hardnekkig blijven denken. Het kan absoluut geen kwaad, maar lastig is het wel.

Als je pijn hebt in het gebied van de prostaat, anus of plasbuis en de uroloog heeft niets kunnen vinden is de kans groot dat het iets te maken heeft met de bekkenbodemspieren die veel te gespannen zijn.

Soms wordt dan het advies gegeven; gewoon loslaten, ga in een warm bad zitten en ontspan je wat meer. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan!  Vaak weet je nauwelijks dat je een bekkenbodem hebt. Een bekkenfysiotherapeut kan je leren hoe je de bekkenbodemspieren kunt ontspannen.

Prostaatkanker
Prostaatkanker komt vaak voor in Nederland. Jaarlijks wordt er in Nederland bij meer dan 10.000 mannen prostaatkanker vastgesteld. In meer dan 70% van de gevallen gaat het om mannen van 65+. Als er wordt besloten tot een radicale prostatectomie dan kan het zijn dat u na de operatie complicaties heeft van urineverlies en impotentie.

De uroloog kan u dan verwijzen naar de bekkenfysiotherapeut voor bekkenbodemspieroefeningen en adviezen voor toiletgedrag. Oefeningen, toiletadviezen en tijd geven aan het genezingsproces na de operatie heeft voor veel mannen tot gevolg dat zij geheel of gedeeltelijk weer controle over de blaas krijgen. Alles is wel afhankelijk van hoeveel zenuwschade er is opgetreden tijdens de operatie.

Seksuele problematiek mannen
Vrijen kan heel onplezierig zijn als er beperkingen of problemen zijn. Gebrek aan kennis en vaardigheden, slechte ervaringen, angst, pijn, hormonale veranderingen, trauma’s, ziekte, medicijnen, operaties en lifestyle kunnen allemaal redenen zijn, waardoor het vrijen niet (meer) plezierig is. Voor mannen geldt dat in veel gevallen de bekkenbodemspieren veel te gespannen zijn.

Bij opwinding geldt zowel voor mannen als vrouwen dat af en toe aanspannen van de bekkenbodemspieren de opwinding doet toenemen. Als de bekkenbodemspieren te gespannen zijn, kan dit een negatief effect hebben op het seksueel functioneren. Voor mannen kan dit betekenen dat er erectiestoornissen, opwinding-  en orgasmestoornissen kunnen optreden, vroegtijdig klaarkomen, pijn in de penis.

Zie voor meer informatie:   www.prostaat.nl